"Trademark register કરાવ્યું હતું, પણ renewal યાદ ન રહ્યું. હવે brand ગુમાવીશું?" અથવા "બીજાનું mark expire થયું છે, એટલે આપણે તરત લઈ શકીએ?" બંને સ્થિતિમાં Section 25-26નો time-table નક્કી કરે છે. Registration રોજિંદા વાપરાશથી ચાલતું નથી, પણ દસ વર્ષના renewal cycleથી ચાલે છે - અને expiry પછી પણ law બે અલગ rescue windows આપે છે.
આ Gujarati-English guide Ahmedabad અને Gandhinagarના business owners માટે renewal, surcharge window, removal અને restorationનો framework સમજાવે છે. આ કોઈ ચોક્કસ markની register-status check નથી. Renewal, non-use removal અને infringement એક જ proceeding નથી; કોઈ government fee amount, form status કે restorationની ખાતરી અહીં આપવામાં આવતી નથી.
1. Registration કેટલા સમયનો રહે છે?
Section 25(1) મુજબ registration દસ વર્ષનો હોય છે, અને એ જ section હેઠળ વારંવાર renew થઈ શકે છે - એટલે કોઈ upper limit નથી, જે mark યોગ્ય રીતે renew થતો રહે તે દાયકાઓ સુધી registerમાં રહી શકે. Section 25(2) મુજબ renewal original registration અથવા last renewalની expiration dateથી જ આગળના દસ વર્ષ માટે ચાલે છે. એટલે મોડે renewal કરવાથી નવો દસ-વર્ષનો બોનસ period મળતો નથી; continuity expiry date પરથી જ ગણાય છે. [1]
2. Renewal ક્યારે કરવું અને noticeની ભૂમિકા શું?
Trade Marks Rules, 2017ના Rule 57 મુજબ renewal application Form TM-Rમાં last registrationની expirationથી વધુમાં વધુ એક વર્ષ પહેલાંથી કરી શકાય છે. Application prescribed timeમાં આવી જાય, તો mark removed/cancelled ન હોય કે અન્ય રીતે renewable ન હોય એવી સ્થિતિ સિવાય renewal allow થાય છે. એટલે "last dateની રાહ જોવી" કરતાં વહેલું renew કરવું સરળ છે. [2]
Section 25(3) Registrar પર duty મૂકે છે: expiration પહેલાં prescribed સમયે registered proprietorને expiry date અને renewal conditionsની notice મોકલવી પડે. Rule 58 મુજબ renewal ન આવ્યું હોય તો આ notice expirationથી છ મહિના પહેલાં સુધીમાં prescribed formમાં જાય છે. Delhi High Courtએ United Spiritsમાં clear કર્યું: Section 25(3)ની notice મોકલ્યા વગર કરવામાં આવેલું removal wrongful removal છે. તેથી "notice જ ન આવી" એવી સ્થિતિમાં record જોવું જરૂરી છે - પણ notice registered address પર જાય છે, એટલે address for service update રાખવી એ proprietorની જાબાબદારી છે. [1][2][3]
3. Expiry નીકળી ગઈ - છ મહિનાની surcharge window
Section 25(3)નો proviso રક્ષણ આપે છે: expirationથી છ મહિનાની અંદર prescribed formમાં application અને fee સાથે surcharge ચૂકવવામાં આવે, તો Registrar mark registerમાંથી remove કરી શકશે નહીં અને renewal દસ વર્ષ માટે થશે. Rule 59 પણ એ જ વાત repeat કરે છે. એટલે expiry એટલે તાત્કાલિક removal નથી - પહેલી rescue window છે, પણ તે automatic નથી: application + fee + surcharge ત્રણેય સમયસર જોઈએ. [1][2]
4. Removal થઈ ગયું - restorationનો બીજો chance
Surcharge window પણ ચૂકી ગઈ અને mark registerમાંથી remove થઈ ગયું, તો Section 25(4) મુજબ expirationથી છ મહિના પછી અને એક વર્ષની અંદર restorationની application કરી શકાય છે. Registrar, "just so to do" લાગે તો, mark restore કરીને generally અથવા conditions/limitations સાથે renewal આપી શકે છે. Rule 60 મુજબ Registrar આ consideration કરતા other affected personsના interest પણ જુએ છે - એટલે restoration pure formality નથી. [1][2]
United Spiritsમાં Courtએ બે બાજુ સ્પષ્ટ કરી: limitationની અંદર restoration માંગવામાં આવે તો તે "virtually of course" allow થવું જોઈએ; પણ restoration application સમય બહાર હોય, તો removal ખોટી રીતે થયું હતું એ argument પણ markને બચાવતું નથી. Public notice કે practiceથી statutory period લંબાય એવું નથી. Bottom line: એક વર્ષની deadline hard છે. [3]
5. Removed mark હજું બીજાને block કરે છે?
Section 26નો surprising rule: renewal fee ન ભરવાથી remove થયેલું mark, removalથી આગળના એક વર્ષ સુધી, બીજાના applicationના purpose માટે હજું "registerમાં જ છે" એમ ગણાય છે. બે exceptions: (a) remove થયેલા markનો removal પહેલાંના બે વર્ષમાં bona fide trade use ન હોય, અથવા (b) જૂના useને કારણે deception/confusionની શક્યતા ન હોય. જૂના textમાં અહીં "tribunal" શબ્દ છે; 2021ના amendment પછી Appellate Boardવાળા references High Court તરીકે વાંચવાના છે. [1][4]
એટલે "competitorનું mark expire થયું, હું તરત adopt કરું" એ risky shortcut છે. Removal date, actual use, અને Section 26ની one-year shadow તપાસ્યા વગર launch કરવું opposition, rectification અને passing-off exposure લાવી શકે. અને યાદ રાખો: renewal ન થવું એટલે mark automatically "dead" પણ નથી અને free પણ નથી.
6. Renewal થઈ ગયું એટલે mark હંમેશા safe?
નહીં. Renewal registrationને registerમાં જીવંત રાખે છે; તે genuine useનો proof નથી. Section 47 હેઠળ non-use removal એક અલગ track છે - પાંચ વર્ષનો continuous non-use હોય તો timely renewed mark પણ remove થઈ શકે. બંને guide એકસાથે વાંચવી: renewal એ paperworkની survival છે, use એ marketમાં રહેવાનું justification છે. Renewal receipts, certificate અને actual use evidence - ત્રણેય fileમાં અલગ રાખો. [1]
7. Owner માટે practical checklist
- Dates નોંધો: registration અને દરેક last renewalની expiration date certificate પરથી લખો; દસ વર્ષનો cycle registration date પરથી ચાલે છે, application date પરથી નહીં.
- એક વર્ષની window વાપરો: expiration પહેલાંના વર્ષમાં TM-R renewal કરી શકાય છે - last monthની rush અને surcharge બંને ટાળો.
- Address update રાખો: Registrarની expiry notice registered proprietorના record address પર જાય છે; જૂનું address = missed notice = નિર્બળ "notice જ ન આવી" argument.
- પછી verify કરો: renewal/restoration પછી Rule 61 મુજબ notice આવે અને Journalમાં advertisement થાય છે; registerમાં actual entry check કરો.
- Use evidence જાળવો: invoices, packaging, advertisements dated રાખો - renewal એકલું Section 47 challengeમાં defence નથી.
8. Bottom line
Trademark renewal એ ત્રણ-stage framework છે: સમયસર renewal (expiry પહેલાં એક વર્ષથી), surcharge window (expiry પછી છ મહિના), અને restoration (removal પછી, expiryથી એક વર્ષની અંદર). દરેક stageનો cost અને uncertainty વધે છે. અને બીજી બાજુ, કોઈનું expired mark લેવાની ઇચ્છા હોય તો Section 26ની one-year rule અને actual use બંને check કર્યા વગર આગળ ન વધો.
Sources and legal reading
Checked 17 October 2026. Statutory text is from the official Act and Rules. The 2011 Delhi High Court judgment is cited for its principles on notice, restoration and limitation; verify the current register status and forms before acting on any specific mark.
- Trade Marks Act, 1999, official IP India text: Sections 25 and 26. Read old forum wording with source 4.
- Trade Marks Rules, 2017, official IP India page: Rules 57-61 (renewal TM-R, pre-removal notice, surcharge proviso, restoration and advertisement).
- United Spirits Ltd v. IPAB, Delhi High Court, 15 November 2011: removal without Section 25(3) notice is wrongful; restoration within limitation is virtually of course; out-of-time restoration fails.
- Tribunals Reforms Act, 2021: Appellate Board references in the Act are read as High Court after the 2021 amendment.